تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — الصفحة ٩٥
قرائت
4 . الكسايى ( على كسايى ) : وى از اكابر و مشاهير ادبيات عرب است . او معلم فرزندان هارون بوده و به همراه وى در سفر خراسان در رى درگذشت . وفات او در اواخر قرن دوم هجرى واقع شده است .
در سه سده نخست هجرى كتابهاى فراوانى در قرائت قرآن تأليف شد كه بخش مهمى از آنها را ايرانيان پرتلاشى همچون ابوحاتم سجستانى ، ابن قتيبه و . . . تأليف نمودند .
در سده پنجم عالم بزرگ ديگرى از ايران زمين در علم قرائت ظهور كرد . وى ابوالفضل محمد بن طيفور سجاوندى از مشاهير علوم قرآن و نحو و نگارنده تأليفات متعددى در اين زمينه است . سجاوندى در مسائل مربوط به قرآن صاحب نظر بوده و كتابهايى مانند « الموجز » ، « الوقف و الابتداء » ، « عين المعانى فى تفسير السبع المثانى » و « انسان عين المعانى » از آثار وى در زمينه قرآن مىباشد .
با وجود ركود علم قرائت از سده‌هاى ششم تا دهم هجرى ، با قدرت يافتن صفويه در ايران باب جديدى در حوزه علوم اسلامى و از جمله علم قرائت گشوده شد و گامهاى تازه و مثبتى در اين راه نهاده شد « 1 »
.
پرسش
1 . چه عواملى سبب توجه مسلمانان به علم جغرافيا شد ؟
2 . ابوريحان بيرونى در زمينه توسعه علم جغرافيا چه فعاليتهايى داشته است ؟
3 . دو تن از جغرافى دانان ايرانى را كه به كروى بودن زمين اشاره كرده‌اند ، نام برده ، در اين زمينه توضيح دهيد .
4 . چند تن از ايرانيان را كه در خدمت به زبان عربى سرآمد بوده‌اند ، نام ببريد .
5 . قراء سبعه را نام برده ، بنويسيد چند تن از آنها ايرانى هستند ؟
( 1 ) . على اكبر ولايتى ، پيشين ، ج 2 ، ص 30 .