تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — الصفحة ٩٤
قرائت
پايه‌گذار هنر قرائت قرآن خود پيامبر ( ص ) است . قراء نخستين ، صحابه رسول اللَّه ( ص ) بودند ؛ مانند على ( ع ) ، زيد بن ثابت ، عبداللَّه بن مسعود و . . . « 1 »
صحابه ، قرآن را از پيامبر ( ص ) مىآموختند و تابعين از صحابه معارف قرآن را ياد گرفتند .
در همين وقت بود كه گروهى متخصص قرائت و تعليم صحيح قرآن به وجود آمد و مردم علاقمند ، به اين متخصصان روى مىآوردند . اين متخصصان كيفيت قرائت خود را از ائمه ( ع ) و يا از صحابه روايت مىكردند . در ابتدا قاريان به طور شفاهى و سينه به سينه فن قرائت را از اساتيد و معلّمان خويش فرا مىگرفتند و به شاگردان تعليم مىدادند . سپس در اين علم كتابهايى تأليف شد . نخستين كسى كه قرآن را به شكل صحيح جمع‌آورى كرد امام على ( ع ) بود و اولين كسى كه قرآن را نقطه‌گذارى نمود ابوالأسود دوئلى از اصحاب امام على ( ع ) بود .
اول كسى كه در مَجازات قرآن تأليف كرد ، فراء نحوى معروف بود كه شيعى و ايرانى است و اوّل كسى كه تفسير تأليف كرد سعيد بن جبير بود « 2 »
.
پس از تابعين در ميان متخصصين فن قرائت ، هفت نفر آنان مشهورتر و معروف‌تر هستند كه به « قراء سبعه » معروفند و عبارتند از : نافع بن عبدالرحمن ، عبداللَّه بن كثير ، ابوعمرو بن العلاء ، عبداللَّه بن عامر ، عاصم بن ابى النجود ، حمزه بن حبيب و على كسائى . « 3 »
چهار نفر از اين هفت نفر ايرانىاند :
1 . عاصم شاگرد امام على « ع » بوده است و در كوفه مىزيسته و قرائت او بهترين قرائت است . وفاتش در حدود 130 هجرى واقع شده است .
2 . نافع در اصل اصفهانى ، اما ساكن مدينه بوده است . قرائت خود را از يزيد بن قيقاع اخذ نموده . او در سال 159 - 169 هجرى وفات نمود .
3 . ابن كثير از اولاد ايرانيانى است كه انوشيروان آنها را به يمن فرستاد تا حكومت از حبشيان گرفتند و به سيف بن ذى يزن كه به تظلم به دربار انوشيروان آمده بود ، سپردند . وفات او به سال 120 هجرى بوده است .
( 1 ) . على اكبر ولايتى ، پيشين ، ج 2 ، ص 24 .
( 2 ) . به نقل از تأسيس الشيعه لعلوم الإسلام ، سيد حسن نصر ، ص 316 .
( 3 ) . على اكبر ولايتى ، پيشين ، ج 2 ، ص 26 .