تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — الصفحة ٨٢
علم طب
پس از يك دوره ركود ، تجديد حيات نجوم اسلامى به دست خواجه نصيرالدين طوسى را شاهد هستيم كه نقطه اوج آن در تأسيس رصدخانه مراغه ظهور و بروز يافت . « 1 »
تدوين زيجهاى تاريخى و فعاليت‌هاى گسترده در زمينهء علم نجوم به تدريج سبب شد پيشرفت فوق العاده‌اى در عرصه اين علم نصيب مسلمانان شود . از مهم‌ترين زيجهاى تاريخى زيج الغ بيگ يا زيج گوركانى است كه الغ بيگ منجم اسلامى بر مبناى نتايج تحقيقى و مطالعاتش در رصدخانه سمرقند به نگارش درآورد . « 2 »
ساخت انواع ساعتهاى آبى ، اسطرلابها و انواع آلات رصد ، وسايل زمان سنجى مكانيكى و كره‌هاى آسمانى از ديگر دستاوردهاى علمى منجمان مسلمان ايرانى است كه آنان را در حيطه علم نجوم سرآمد ساخته است .
علم طب
علم طب
از علومى كه در عصر طلايى تمدن اسلامى بسيار مورد توجه قرار گرفت ، علم طب است . در اين علم نيز دانشمندان بسيارى از ايران برخاستند و با هنر و خلاقيت و توانايى خويش هويتى مستقل به طب اسلامى بخشيده و آن را در سرتاسر گيتى پر آوازه ساختند .
پزشكان نامدار ايرانى بر قواعد و قوانين علمى و معالجات و مداواها و طريق استعلاج ادويه و داروهايى كه براى امراض مفيد و مؤثر بودند ، دست يافته و تحولى نوين در علم پزشكى آفريدند . « 3 »
از خاندانهاى مشهورى كه در قرون نخستين اسلامى در زمينه طب فعاليت ارزنده‌اى داشتند خاندان معروف و برجسته بُختيشوع مىباشد . « 4 »
از ميان اين خاندان طبيبان نامدارى برخاستند كه برخى از آنها قرنها پيش از فرويد به اهميت علم روان‌شناسى پى برده و به مطالعه در اين زمينه پرداختند . « 5 »
( 1 ) . جرجى زيدان ، پيشين ، ص 617 .
( 2 ) . على اكبر ولايتى ، پويايى فرهنگ و تمدن اسلام و ايران ، ج 1 ، ص 177 .
( 3 ) . ر . ك : جرجى زيدان ، پيشين ، ص 646 .
( 4 ) . القفطى ، تاريخ الحكما ، ص 140 .
( 5 ) . صادق زيبا كلام ، ما چگونه ما شويم ، ص 233 .