تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — الصفحة ٦٢
حكومتهاى اسلامى ايرانى در هند
لشكركشيهاى وى زمينه براى ظهور حكومتهاى مسلمان و گرايش گروه قابل توجهى از مردم هند به دين مبين اسلام فراهم گرديد . « 1 »
محمود در لشكركشيهاى خود علاوه بر جمع ثروت و برده بىشمار موفق شد بزرگترين پايگاه بت پرستى را در سومنات ويران و ميليونها هندو را به اسلام فرا خواند . « 2 »
وى پس ازفتح هر منطقه‌اى تمام بتكده‌ها را به مسجد تبديل مىنمود .
گرديزى در اين زمينه مىنويسد :
و بسيار كافران به اسلام آمدند . . . هر جاى كه گشاده بود از ديار كفر ، مسجدهاى جامع ساختند ، و استادان را فرمود تا بهر جاى بفرستادند ، تا مر هندان را شرايط اسلام بياموختند . « 3 »
غزنويان هر چند در هيئت جنگجويانى شمشيرزن و به نام غازى اسلام براى نابودى كفار و آثار كفر وارد هند شدند و باعث خدشه‌دار شدن چهره اسلام در اذهان عمومى مردم هند گشتند ، اما به مرور با تعديل شيوه ، هنديها از آزادى مذهبى برخوردار شده و با سياست مداراطلبى زمينه تفاهم ضمنى ميان مسلمانان و هنديها ايجاد شد . با گسترش همه جانبه اسلام در سرزمين هند ، توده مردم با آداب و رسوم و تعاليم اسلامى آشنا گشتند . همچنين شهرهايى مانند لاهور و مولتان به چنان حدى از پيشرفت فرهنگى دست يافتند كه قبة الاسلام شهرت يافتند . « 4 »
اگر اسلام دوره اموى در چهار ديوار سند و مولتان محدود ماند ، اسلام عصر غزنوى با پشتوانه فرهنگ و تمدن چهارصد ساله به همه جاى هند نفوذ كرد و اشعه تابناك آن بدون توسل به قدرت نظامى ، آسياى شرقى و جنوب شرقى را نيز فرا گرفت . « 5 »
پس از عصر غزنوى نيز توسعه و نفوذ اسلام در عهد پادشاهان غورى ( 543 - 612 ق . ) تداوم يافت . از پادشاهان مشهور سلسله غور ، سلطان قطب الدين است كه در هندوستان آثار و بناهاى گرانبهايى از خود به يادگار گذاشته است . « 6 »
با زوال قدرت سلاطين غور در قرن هفتم حكام ولايات دعوى استقلال كردند و حكومتهاى متعددى كه ديگر همگى مسلمان شده بودند ، در اين سرزمين شكل گرفتند .
( 1 ) . گرديزى ، پيشين ، ص 394 .
( 2 ) . ويل دورانت ، مشرق زمين گاهوارهء تمدن ، ص 526 .
( 3 ) . گرديزى ، همان .
( 4 ) . مجيد يكتايى ، پيشين ، ص 59 .
( 5 ) . بازرگانان و تجار مسلمان نقش تعيين كننده‌اى در آشنايى اهالى آسياى جنوب شرقى با اسلام داشتند .
( 6 ) . گوستاو لوبون ، پيشين ، ص 228 .