تاريخ اسلام و ايران (فارسى) — الصفحة ١٠٩
مساجد جلوهء هنرهاى ايرانيان
سفالگرى
سفالگرى
هنر معماران و صنعتگران ايرانى به گچ برى ، كاشيكارى و . . . منحصر نبود . ساختن ظروف سفالين زيبا بخش مهمى از هنر ايران اسلامى را شامل مىشد . سفالگرى از كهن‌ترين زمان در ايران شناخته شده بود و ساكنان ايران زمين از دوره‌هاى پيش از تاريخ در فن سفال سازى مهارت بسيارى داشته‌اند . در عهد ساسانيان اين صنعت ترقى فوق العاده‌اى نمود و نمونه‌هاى زيبايى از ظروف سفالين از آن دوران در موزه‌ها ديده مىشود . « 1 »
استاد مطهرى مىنويسد :
صنعت سفالينه سازى در دوران هخامنشيان بسيار پيشرفته بود و در سلطنت ساسانيان ادامه يافت و بعد از غلبهء اعراب ( مسلمانان ) تكميل گرديد . « 2 »
در ايران دوره اسلامى اين صنعت رواج مجدّدى يافت و به تدريج بر تكامل آن افزوده گشت . سفالگرى در زمان صفويان از نظر روش فنى تزئين چند رنگى به اوج خود رسيد كه كاسه‌ها و كوزه‌ها و گلدانهاى مزين به آب طلا و رنگهاى ديگر و يا داراى پوششى از لعاب سياه و فيروزه‌اى و آبى كم رنگ از آن جمله‌اند . « 3 »
كشورهاى اسلامى در زمينهء هنر خصوصاً در رشتهء هنر سفال سازى تحت تأثير ايران بودند فقط گاهى از حيث نقش اختلاف كوچكى با ظروف ايران پيدا مىكردند . مثلًا ظروف سفالينى كه در اين تاريخ در قاهره ساخته شده بيشتر نقش انسان و حيوانات را نشان مىدهد . . . در حالى كه كوزه گران ايرانى به نقش عقاب و اسب سوار علاقه زيادترى نشان مىدهند . . . نفوذ هنر ( كاشى ) ايرانى تا نقاط بسيار دور همچون شمال آفريقا و اسپانيا مشهود گرديده است . « 4 »
مساجد جلوهء هنرهاى ايرانيان
مساجد جلوهء هنرهاى ايرانيان
اهميّت نماز در اسلام و برپايى آن به صورت جماعت باعث ساخت مساجد فراوانى گرديد و به تبع افزايش تعداد مساجد ، اشكال معمارى نيز رو به گسترش نهاد . حقيقت آن است كه بناى
( 1 ) . علينقى وزيرى ، تاريخ عمومى هنرهاى مصور ، ج 2 ، ص 243 .
( 2 ) . مرتضى مطهرى ، خدمات متقابل ج 1 و 2 ، ص 377 به نقل از تاريخ تمدن ويل دورانت ج 10 ، ص 255 .
( 3 ) . هورست ولدماجنسن ، تاريخ هنر ، ص 191 .
( 4 ) . علينقى وزيرى ، همان ، ص 246 .