تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — الصفحة ٦١
منابع علم امامان ( ع )
خلاصه
اين درس را با چند حديث اخلاقى - تربيتى از پيشواى هشتم ( ع ) متبرك ساختيم . چكيدهء مضمون اين احاديث شريف به ترتيب عبارت است از :
- براى اين كه بدانيم نزد امامان ( ع ) چه موقعيتى داريم بايد ببينيم آن بزرگواران نزد ما چه منزلتى دارند .
- مؤمن واقعى برخوردار از سه خصلت است كه از خدا ، پيامبر و وليش برگرفته است : رازدارى را از خدا ، مدارا با مردم را از پيامبر ( ص ) و شكيبايى در برابر ناملايمات را از امامانش به ارث برده است .
- يكى از علل تشريع‌امامت در نظام‌اسلامى حفظ دين از دستبرد تحريفگران و بدعتگذاران است .
- امام رضا ( ع ) بعضى از ياران خود را كه بدون توجه به نعمت ولايت ، در خواست بهبود وضع معيشتى خود را داشتند ، به گوهر گرانبهاى ولايت ائمه ( ع ) توجه داد و آنان را به اشتباهشان متذكّر شد .
- خطر رياست طلبى در عقيده و دين مسلمان را بيشتر از خطر حمله چند گرگ درنده به گلهء گوسفند بدون چوپان دانسته است .
- براى تشخيص مقام عبادى فردى نبايد نماز و روزه او را ملاك قرار داد بلكه آنچه مىتواند ملاك واقعى باشد ميزان تفكر او در امر الهى است .
- شيعيان ، در دوران ظهور حضرت مهدى ( عج ) در زندگى شخصى بيشتر از شيعيان دوران غيبت در تنگنا هستند . زيرا هم فعّاليّت و تلاششان بيشتر است و هم نصيبشان از زندگى كمتر .
پرسش
1 - امام رضا ( ع ) براى درك ميزان محبوبيت افراد نزد امامان ( ع ) چه ملاكى ارائه داده‌است ؟
2 - مؤمن به چه خصلتهاى خدايى ، پيامبرى و امامى بايد متخلّق باشد ؟
3 - در بيان امام هشتم ( ع ) امامت به چه منظورى تشريع شده است ؟
4 - چهره رياست طلبى در بيان حضرت رضا ( ع ) چگونه ترسيم شده است ؟
5 - امام رضا ( ع ) وضعيت زندگى شيعيان پس از ظهور را چگونه ترسيم كرده است ؟
درس ششم : : مقام علمى حضرت رضا ( ع )
درس ششم : : مقام علمى حضرت رضا ( ع )
در ميان ويژگيها و برجستگيهاى امامان ( ع ) مقام « علم » و « عصمت » آنان ، از جايگاه برترى برخوردار است . عنوان « مَدينَةُ الْعِلْم » ، مخصوص پيامبر ( ص ) بوده و « باب » آن ، تنها على ( ع ) و فرزندان آن حضرت هستند . « 1 »
قرآن از آنان با اوصاف : « اهْلُ الذِّكْر » « 2 »
، « الرّاسِخُونَ فِى الْعِلْم » « 3 »
، « مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ » « 4 »
، « الذين يَعْلَمُونَ » « 5 »
، « اوتُوا الْعِلْمَ » « 6 »
و . . . ياد كرده است . در روايات ، دعاها و زيارات نيز از آنان با وصف « مَعْدِنُ الْعِلْمِ » « 7 »
، « خُزّانُ الْعِلْمِ » « 8 »
، « حَمَلَةُ كِتاب اللَّهِ » « 9 »
و . . . ياد شده است . همه اين تعبيرات و اوصاف ، بيانگر وسعت و ژرفاى دانش آن عزيزان است .
منابع علم امامان ( ع )
منابع علم امامان ( ع )
امامان ( ع ) هر چند نسبت به بقيّهء مردم « سرچشمهء دانش » هستند ، ولى درياى بيكران دانش آنان نيز از سرچشمه‌اى ديگر نشأت مىگيرد . مهمترين منابع علوم ائمهء ( ع )
( 1 ) - ر . ك : بحارالانوار ، ج 40 ، ص 87 .
( 2 ) - نحل ( 16 ) ، آيهء 43 .
( 3 ) - آل عمران ( 3 ) ، آيهء 7 .
( 4 ) - رعد ( 13 ) ، آيهء 43 .
( 5 ) - زمر ( 39 ) ، آيهء 9 .
( 6 ) - عنكبوت ( 29 ) ، آيهء 48 .
( 7 ) - كافى ، ج 1 ، ص 221 .
( 8 ) - مفاتيح الجنان ، زيارت جامعهء كبيره .
( 9 ) - همان .