تاريخ زندگانى امام رضا (ع) (فارسى) — الصفحة ٢٨
ج - شخصيّت
امام رضا ( ع ) به حكومت اندلس دست يافت و پس از آن شهر « مرسيه » را ساخت ، امكان آنكه مادر امام رضا ( ع ) از « مرسيهء اندلس » باشد منتفى است .
نتيجهء بحث اين مىشود كه مادر حضرت رضا ( ع ) كه از او گاهى به عنوان « خيزران مُرْسيه » « 1 »
و زمانى به عنوان « شقراء نوبيّه » « 2 »
ياد مىشود بايد از « مرسيه آفريقا » باشد .
ياقوت حموى مىنويسد :
مَرْسَى الخَرَزْ جاى آبادى است در ساحل آفريقا كه فاصلهء آن تا « بونه » سه روز راه است . « 3 »
احتمال‌مىرود نجمه‌خاتون‌اهل همين « بونه » باشد كه‌بعدهابه « نوبه » تصحيف‌شده‌است . « 4 »
ج - شخصيّت
ج - شخصيّت
نجمه ، زن بسيار با فضيلت ، خردمند ، متديّن و عابدى بود . در شأن و مرتبت او گفته شده است :
نجمه از برترين زنان در عقل و دين بود و سرور خود حُمَيْدَه را بسيار گرامى مىداشت . « 5 »
از بعضى روايات استفاده مىشود كه او در آغاز كنيز « حُمَيْدَه » مادر امام كاظم ( ع ) بوده و چون در فرزانگى و بينش دينى و نيز اخلاق و رفتار اجتماعى مرتبتى و الا داشت ، او را به پسرش امام كاظم ( ع ) بخشيد . در حديث آمده است :
هنگامى كه حميده ، نجمه - مادر امام رضا ( ع ) - را خريد ، شبى رسول خدا ( ص ) را در خواب ديد كه به او فرمود : « اى حميده ! نجمه را به فرزند خود موسى ببخش كه از او فرزندى متولد مىشود كه بهترين مردم روى زمين خواهد بود . » بدين جهت حميده ، نجمه را به آن حضرت بخشيد . « 6 »
نجمه آن چنان مقام و جايگاهى نزد حميده داشت كه درباره‌اش گفت :
( 1 ) - ر . ك : مناقب ، ج 4 ، ص 367 .
( 2 ) - ر . ك : الفصول المهمة ، ص 244 .
( 3 ) - معجم البلدان ، ج 5 ، ص 106 .
( 4 ) - برگرفته شده از اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ، ص 23 - 26 .
( 5 ) - الانوار البهيّه ، ص 177 و عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 24 .
( 6 ) - عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 1 ، ص 26 .