پرسش و پاسخهاى احكام قضايى بر مبناى قرآنى (فارسى) — الصفحة ٨٢

فصل پنجم‌قضاوت

لازم است ، قرعه از دو جهت كارآمدى ندارد زيرا اولًا : قطع‌آور نيست و ثانياً : اينكه قرعه در تعيين حكم كلًا مردود است و در تعيين موضوع نيز ، اگر علم به آن شرط نباشد و چاره‌اى هم بجز تعيين موضوع - ولو غيرعملى - نباشد ، قرعه جايز است و در حقيقت قرعه ، خود يك نوع استخاره است كه نمىتواند حكمى را تعيين كند و يا موضوعى را مشخص نمايد .

سؤال 57 )

با توجه به جريان قاعده در شبهات موضوعيه بفرماييد :

الف - آيا اين قاعده به امور حقوقى اختصاص دارد يا شبهات موضوعيه در امور جزايى را نيز دربرمىگيرد ؟ به عنوان مثال در موردى كه علم اجمالى به وجود قاتل بين دو يا چند نفر باشد ، آيا مىتوان با تمسك به قرعه حسب مورد ، حكم قصاص يا ديه را اجرا نمود ؟

ب - در فرض جريان اين قاعده در امور جزايى ، آيا در تمام ابواب حدود ، قصاص ، ديات و تعزيرات جارى است يا به باب خاصى از جزئيات اختصاص دارد ؟

جواب )

الف و ب ) قاعده قرعه در انحصار بعضى از شبهات موضوعيه است و نه حكمى ، زيرا احكام اسلامى در كتاب و سنت به خوبى بيان شده است و جانى شبهه‌اى براى جوينده آنها وجود ندارد و اگر هم احياناً چنان