المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩٦

اسماء معرب

قد سلما : صله و عائد است براى « ما » .

من شبه : جارّ و مجرور ، متعلّق است براى « سلما » ، مضاف .

الحرف : مضاف اليه براى دو شبه .

كارض : جارّ و مجرور متعلّق است به استقرّ و خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام چنين است : و ذلك يكون كارض .

و سما : معطوف است به « ارض » .

ترجمه :

و اسماء معرب آنهائى هستند كه از شباهت به حروف سالم باشند مانند دو كلمه « ارض » و « سما » .

شرح عربى :

و معرب الاسماء ، اخّره ، لانّ المبنىّ محصور بخلافه ، لانّه ما قد سلما من شبه الحرف السّابق ذكره كارض و سما بضمّ السّين احدى لغات الاسم و البواقى :

اسم : بضمّ الهمزه و كسرها .

و سم : بضمّ السّين و كسرها .

و سمى : كرضى .

و قد نظمتها فى بيت و هو :

اسم بضمّ الاوّل و الكسر * مع همزة و حذفها و القصر

ترجمه و شرح :

اسماء معرب

اسماء معرب

مصنّف گويد :

اسماء معرب عبارتند از كلماتيكه از شباهت به حرف سالم باشند مانند ارض و سما .

شارح گويد :

اينكه مصنّف بحث از معرب را مؤخّر از مبنىّ قرار داد جهتش آنست كه :

مبنىّ عددش محصور و معدود بوده بخلاف معرب كه مصاديق آن بسيار