المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩٥

بقيّه و دنباله بحث درشباهت اسم به حروف

ترجمه و شرح :

بقيّه و دنباله بحث درشباهت اسم به حروف

بقيّه و دنباله بحث درشباهت اسم به حروف

يكى ديگر از انواع شباهت ، شباهت اهمالى است كه صاحب كافيه آن را در اين كتاب آورده و شارح آن در مقام تمثيل فواتح سور را آورده است .

مقصود از شباهت اهمالى آنست كه اسم همچون برخى از حروف نه عامل بوده و نه معمول چنانچه حروف مقطعه قرآن كه به فواتح سور تعبير شده چنين هستند لذا آنها مبنى بوده چون مانند حروف مهمله نظير واو عاطفه نه عامل بوده و نه معمول مىباشند .

قوله : ذكره فى الكافية : ضمير منصوبى در « ذكره » به شبه اهمالى راجع است .

قوله : و مثّل له فى شرحها : ضمير در « له » به شبه اهمالى و در « شرحها » به كافيه عود مىكند .

قوله : بفواتح السّور : مانند : يس ، الم و كهيعص .

قوله : فانّها مبنيّة : ضمير در « فانّها » به فواتح سور راجع است .

قوله : لشبهها بالحروف المهملة : ضمير در « لشبهها » به فواتح سور عود مىكند .

قوله : فى كونها لا عاملة و لا معمولة : ضمير در « كونها » به حروف مهمله راجع است .

متن : « 18 »

و معرب الاسماء ما قد سلما * من شبه الحرف كارض و سما

تجزيه و تركيب

معرب الاسماء : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .

ما : موصوله ، خبر است براى مبتداء مذكور .