المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٩
كتاب سيوطى
« لم يسبقه » به شرح لطيف راجع بوده و ضمير مؤنّث در « اليها » به الفيّه ابن مالك و ضمير در « غيره » به شرح برمىگردد و كلمه « من الشّروح » بيان است از « غير » .
قوله : و سمّيته : ضمير مفعولى به شرح عود مىكند .
قوله : و باللّه استعين : كلمه « باللّه » ، جار و مجرور ، متعلّق است به « استعين » و چون ظرف برمتعلّق خود مقدّم شده مفيد حصر و اختصاص است .
قوله : انّه خير معين : كلمه « انّ » به معناى تعليل است و اين عبارات در مقام بيان علّت از انحصار استعانت به ذات واجب است و بعبارت ديگر :
جمله « انّه خير معين » جمله مستأنفه بيانى است و آن جمله‌اى بوده كه در جواب از سؤال مقدّر آورده مىشود گويا سائلى مىپرسد :
چرا فقط از ذات مقدّس باريتعالى استعانت مىجوئى ؟
در جواب گفته مىشود : انّه خير معين .
شرح عربى :
قال النّاظم : بسم اللّه الرّحمن الرّحيم ، قال محمّد هو الشّيخ الامام ، ابو عبد اللّه جمال الدّين محمّد بن عبد اللّه ابن مالك الطّائى الاندلسى الجيانى الشّافعى ، احمد ربّى اللّه خير مالك اى اصفه بالجميل تعظيما له و اداء لبعض ما يجب له .
و المراد ايجاده لا الاخبار بانّه سيوجد .
ترجمه و شرح :
ناظم اشعار ( ابن مالك ) مىگويد :
بنام خداوند بخشنده مهربان :
چنين گويد « محمّد »
وى عبارتست از شيخ و امام نحو و علوم عربيّت كنيه‌اش « ابو عبد اللّه » و لقبش « جمال الدّين » و نامش « محمّد » فرزند عبد اللّه است كه عبد اللّه نيز فرزند مالك مىباشد .
او از قبيله « طىّ » و از شهر اندلس و در يكى از قراء بنام « جيان » متولّد