المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٦

تقسيم فعل و بيان علائم اقسام آن

مىكند .

قوله : عمّا يقبلها : كلمه « عمّا » جارّ و مجرور ، متعلّق است به « سم » و ضمير مفعولى در « يقبلها » به نون مؤكّده راجع است .

متن : « 14 »

و الامر ان لم يك للنّون محلّ * فيه هو اسم نحوصه و حيّهل

تجزيه و تركيب

الامر : مبتداء و جمله ان لم يك للنّون الخ خبرش مىباشد .

ان : شرطيّه .

لم يك : فعل شرط .

للنّون : جارّ و مجرور ، متعلّق به « لم يك » و خبر براى آن مىباشد .

محلّ : اسم است براى « لم يك » .

فيه : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « محلّ » .

هو : مبتداء و خبرش « اسم » بوده و اينجمله مبتداء و خبر جواب براى شرط مىباشد .

نحو : مبتداء و خبرش « صه » و « حيّهل » مىباشد .

ترجمه :

كلمه‌اى كه معناى امر را مىفهماند اگر براى نون تأكيد در آن محلّى نباشد پس آن اسم بوده همچون دو كلمه « صه » و « حيّهل » .

شرح عربى :

و الامر ، اى مفهم الامر بمعنى طلب ايجاد الشّيئ ان لم يك للنّون المؤكّدة محلّ فيه ، فليس بفعل بل هو اسم الفعل نحو صه بمعنى اسكت و حيّهل ، مركّب من كلمتين بمعنى اقبل .

و قابل النّون ان لم يفهم الامر فهو فعل مضارع .