المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٠

حرف و تقسيم آن

كيشم : كاف اسميّه بوده و « يشم » نيز در اينجا اسم است بنابراين « كيشم » مضاف و مضاف اليه بوده و خبر براى مبتداء محذوف مىباشد و تقدير كلام ذلك مثل يشم مىباشد .

ترجمه :

غير از اسم و فعل حرف است همچون حروف هل و فى و لم .

فعل مضارع پهلوى « لم » درمىآيد مانند يشم كه مىشود لم يشم .

شرح عربى :

سواهما ، اى سوى الاسم و الفعل ، الحرف و هو على قسمين :

مشترك بين الاسماء و الافعال كهل .

و لا ينافى هذا ما سيأتى فى باب الاشتغال من اختصاصه بالفعل ، لانّ ذلك حيث كان فى حيّزها فعل قاله الرّضى .

و مختصّ و هو على قسمين :

مختصّ بالاسماء نحو : فى .

و مختصّ بالافعال نحو : لم .

ترجمه و شرح :

حرف و تقسيم آن

حرف و تقسيم آن

مصنّف گويد :

غير از آن دو ، حرف بوده همچون هل و فى و لم .

شارح گويد :

ضمير در « سواهما » به اسم و فعل راجع است و حاصل مراد اينكه :

غير از اسم و فعل حرف بوده و آن بردو قسم است :

الف : حرفى كه مشترك بين اسماء و افعال است يعنى برسر هردو داخل مىگردد مانند « هل » .

چه آنكه هم مىتوان گفت هل زيد قائم ( شاهد است براى دخول هل براسم يعنى زيد ) و هم صحيح است گفته شود هل قام زيد ( شاهد است براى دخول هل برفعل يعنى قام ) .