المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٩

علائم فعل

اسماء راجع است .

قوله : و به يتعلّق قوله « بناء » : ضمير در « به » به « ينجلى » راجع بوده و ضمائر در « يتعلّق » و « قوله » به مصنّف عود مىكند .

قوله : و لا يقدح فى ذلك : كلمه « لا يقدح » يعنى لا يضرّ و مشار اليه « ذلك » اختصاص داشتن علائم مذكور بفعل مىباشد .

قوله : دخول النّون على الاسم فى قوله : يعنى قول شاعر و در گوينده دو بيت مذكور اختلاف است بعضى گوينده‌اش را رؤبة بن عجّاج تميمى دانسته و برخى گفته‌اند ناظم مردى از قبيله هذيل است كه اشعار را درباره زنى از عرب گفته كه شوهرش تزويج با او را انكار نموده است .

قوله : لانّه ضرورة : ضمير در « لانّه » به دخول نون راجع است .

متن : « 12 »

سواهما الحرف كهل و في و لم * فعل مضارع يلي لم كيشم

تجزيه و تركيب

سواهما : مضاف و مضاف اليه ، خبر مقدّم .

الحرف : مبتداء مؤخّر .

كهل : كاف اسميّه به معناى « مثل » مىباشد و هل نيز در اينجا اسم است بنابراين اينكلمه مضاف و مضاف اليه بوده و خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير كلام و هو مثل هل مىباشد .

و فى : معطوف است به « هل » چنانچه « و لم » نيز معطوف به آن مىباشد .

فعل مضارع : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .

يلى : خبر است براى مبتداء مذكور .

لم : مفعول است براى « يلى » .