المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٤

اشكال و انتقاد به علامت بودن

براى « ان » به معناى « المؤل » . .

شرح عربى :

ثمّ اخذ فى علامة الفعل مقدّما له على الحرف ، لشرفه عليه ، لكونه احد ركنى الكلام دونه .

ترجمه و شرح :

سپس مصنّف شروع نمود در بيان علامت فعل در حالى كه آن را برحرف مقدّم كرد و جهتش اينستكه فعل برحرف شرافت داشته و در رتبه اعلاى از آن قرار دارد چه آنكه يكى از دو ركن كلام يعنى مسند مىتواند قرار گيرد ولى حرف همانطوريكه سابقا گفتيم هيچيك از دو ركن كلام قرار نگرفته و براى آنها قابليّت ندارد .

قوله : ثمّ اخذ فى علامة الفعل : ضمير فاعلى در « اخذ » به مصنّف راجع بوده به معناى « شرع » .

قوله : مقدّما له على الحرف : كلمه « مقدّما » به صيغه اسم فاعل و حال است از فاعل « اخذ » و ضمير در « له » به فعل راجع است .

قوله : لشرفه عليه : ضمير در « لشرفه » به فعل و در « عليه » به حرف راجع است .

قوله : لكونه احد ركنى الكلام دونه : ضمير در « لكونه » به فعل و در « دونه » به حرف راجع است .

متن : « 11 »

بتا فعلت و اتت و يا افعلي * و نون اقبلنّ فعل ينجلي

تجزيه و تركيب

بتا : جارّ و مجرور ، مضاف ، متعلّق به « ينجلى » .

فعلت : مضاف اليه .

و اتت : معطوف است به « فعلت » .