المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٦٢

اشكال و انتقاد به علامت بودن

علامت براى اسم قرار داد .

2 - ايّاك و اللّو .

شاهد در « اللّو » است كه حرف يعنى « لو شرطيّه » الف و لام پذيرفته و بدين‌ترتيب معلوم مىشود كه الف و لام از مختصّات اسم نيست .

3 - يا ليتنا نردّ .

شاهد در « ليت » است كه حرف بوده ولى معذلك منادى قرار گرفته از اينرو نبايد منادى واقع شدن را علامت و از مختصّات اسم دانست .

4 - و تسمع بالمعيدى خير من ان تراه .

شاهد در « تسمع » است كه فعل بوده ولى در عين حال مسند اليه قرار گرفته و « خير » مسند و خبر براى آن است لذا مسند اليه بودن مختصّ به اسم نبوده و فعل نيز قابل براى آن مىباشد .

شارح گويد :

وجود اين علائم در غير اسم مضرّ نبوده و از امثله مذكور مىتوان جواب داد چه آنكه كلمه « لو » در دو مثال اوّل و دوّم اسم مىباشد .

و در مثال سوّم منادى حذف شده و تقدير آن « يا قوم ليتنا نردّ » مىباشد و در مثال اخير كلمه « ان » مقدّره با فعل بمصدر تأويل برده شده و مبتداء قرار مىگيرد و تقدير كلام چنين است :

و سماعك خير .

و بدين‌ترتيب اشكالات وارده دفع شده و به علامت بودن امور مذكور براى اسم خللى وارد نمىگردد .

قوله : و لا يقدح فى ذلك : مشار اليه « ذلك » حصول امتياز براى اسم بواسطه امور مذكور مىباشد .

قوله : الام على لوّ و ان كنت عالما الخ : كلمه « الام » به صيغه مجهول و از « لوم » به معناى سرزنش مشتقّ است .

و لفظ « لو » بتشديد « واو » اسم است براى لو شرطيّه و معنايش « گفتن