المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٧

[ موارد وجوب حذف مبتداء ]

چه آنكه در اينمورد واجب است حال مزبور مرفوع خوانده شود تا خبر فرض گردد مانند :

ضربى زيدا شديد ( زدن من زيد را شديد مىباشد ) .

شاهد در كلمه « شديد » است كه حال بوده و در عين حال براى خبر بودن از « ضربى » صلاحيّت دارد لذا واجب است بعنوان خبر بودن مرفوع قرائت شود .

قوله : سدّ مسدّ الخبر : يعنى قرار گرفته بجاى خبر .

قوله : بعدم صلاحيّتها للخبريّة : ضمير در « صلاحيّتها » به حال راجع است .

قوله : ما يصلح لها : ضمير در « لها » به خبريّت راجع است .

قوله : فالرّفع فيه واجب : ضمير در « فيه » به ما يصلح لها راجع است .

شرح عربى :

تنبيه

يجب حذف المبتداء فى مواضع :

احدها : اذا اخبر عنه بنعت مقطوع كمررت بزيد الكريم كما ذكره فى آخر النّعت .

الثّانى : اذا اخبر عنه بمخصوص نعم كنعم الرّجل زيد كما ذكره فى باب نعم .

الثّالث : اذا اخبر عنه بمصدر بدل من اللّفظ بفعله كصبر جميل اى صبرى .

الرّابع : اذا اخبر عنه بصريح القسم نحو فى ذمّتى لافعلنّ اى يمين ذكرهما فى الكافية .

ترجمه و شرح :

[ موارد وجوب حذف مبتداء ]

[ موارد وجوب حذف مبتداء ]

تنبيه

در چند مورد حذف مبتداء واجب است :

1 - در جائى كه خبرش نعتى كه از نعت بودن قطع گرديده واقع شده