المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٣

پاره‌اى از موارد وجوب‌حذف خبر

قبل : ظرف ، مضاف ، متعلّق به حتم يا يجب

حال : مضاف اليه براى « قبل » ، موصوف .

لا يكون : فعل و ضمير فاعلى در آن اسمش مىباشد .

خبرا : خبر است براى « يكون » و جمله « لا يكون خبرا » صفت است براى « حال » .

عن : از حروف جارّ

الّذى : موصول ، مجرور به « عن » متعلّق است به « خبرا » .

خبره : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء

قد : به معناى تحقيق

اضمرا : به صيغه ماضى مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش بوده و الفش الحاقى است و جمله « قد اضمرا » خبر براى « خبره » بوده و جمله اسميّه « خبره قد اضمرا » صله و عائد براى « الّذىّ » مىباشد .

ترجمه :

و نيز حذف خبر واجب است در صورتى كه مبتداء پيش از حالى واقع بوده كه براى خبر بودن براى مبتداء صلاحيّت نداشته باشد .

متن : « 141 »

كضربى العبد مسيئا و اتمّ * تبيينى الحقّ منوطا بالحكم

تجزيه و تركيب

كاف : از حروف جارّه و مجرورش كلمه « قول » است كه محذوف مىباشد .

ضربى : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء و خبرش محذوف است كه كلمه « حاصل » باشد .

العبد : مفعول است براى « ضربى » .