المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٠

پاره‌اى از موارد وجوب‌حذف خبر

قوله : و هو قليل : ضمير « هو » به قسم يمتنع لنسبة الخ برمىگردد .

قوله : فالاوّل : مقصود اوّل از « لو لا » مىباشد .

قوله : حذف الخبر منه حتم : ضمير در « منه » به مبتداء راجع است .

قوله : و الثّانى : منظور قسم ثانى از « لو لا » مىباشد .

قوله : حذفه جائز : ضمير در « حذفه » به خبر برمىگردد .

قوله : اذا دلّ عليه دليل : ضمير در « عليه » به خبر محذوف راجع است .

شرح عربى :

تتمّة

كلولا فيما ذكر « لوما » ، صرّح به ابن النّحاس .

و فى ، المبتداء الواقع ، نصّ يمين ذا ، اى حذف الخبر وجوبا ، استقرّ ، نحو : لعمرك لافعلنّ كذا اى قسمى .

فان لم يكن نصّا فى اليمين لم يجب الحذف .

ترجمه و شرح :

تتمّه بحث

شارح گويد :

ابن نحاس نحوى تصريح كرده كه « لوما » نيز در آنچه ذكر نموديم همچون « لو لا » مىباشد .

سپس مصنّف گويد :

و در مبتدائيكه قسم صريح بوده اينحذف ثابت و مستقرّ است .

شارح گويد :

مقصود اينستكه اگر مبتداء ذاتا و فى حدّ نفسه قسم بود حذف خبرش واجب و لازم است مانند :

لعمرك لافعلنّ كذا .

( بجان تو قسم هرآينه اينچنين بجاى خواهم آورد ) .

شاهد در كلام « لعمرك » است كه صريح در قسم بوده و مبتداء واقع