المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥١

نقل عبارت ابن حاجب‌و انتقاد مصنّف به آن و اشكال شارح به مصنّف

قوله : عبارة ابن الحاجب فى هذه المسئلة : مقصود از « هذه المسئله » مسئله تقديم خبر برمبتداء مىباشد .

قوله : او لمتعلّقه ضمير : ضمير مجرورى در « متعلّقه » به خبر راجع است و مقصود از « متعلّق خبر » همان ملابس خبر است كه در عبارت مصنّف آمده .

قوله : هذه عبارة غلقة على المتعلّم : كلمه « غلقه » بفتح غين و كسر لام يعنى بسته و مشكل .

قوله : و لو قال : يعنى و لو قال ابن الحاجب .

قوله : ضمير له : ضمير در « له » به خبر عود مىكند .

قوله : كفاه : ضمير منصوبى به ابن حاجب راجع است .

قوله : ما فى عبارة المصنّف هنا : مقصود عبارت : كذا اذا عاد عليه مضمر الخ مىباشد .

قوله : من الغلاقة الخ : بيان است از « ما فى عبارة المصنّف » .

قوله : المقتضية للتّعقيد : كلمه « المقتضية » صفت است براى « كثرة الضّمائر » و مقصود از « تعقيد » گره‌دار بودن كلام و صعب الفهم بودن آن مىباشد .

قوله : و كان يمكنه ان يقول : ضمير منصوبى در « يمكنه » و ضمير مرفوع در « يقول » به مصنّف عود مىكند .

متن : « 134 »

كذا اذا يستوجب التّصديرا * كاين من علمته نصيرا

تجزيه و تركيب

كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « يجب التّقديم » كه بقرينه مذكور حذف شده و آن جواب است براى « اذا » .

اذا : شرطيّه زمانيّه .