المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٤٧

برخى از موارد وجوب تقديم خبر برمبتداء

تجزيه و تركيب

كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « ملتزم » مقدّر .

اذا : ظرفيّه شرطيّه ، منصوب است به جوابش كه « يجب تقديم الخبر » بوده و محذوف مىباشد .

عاد : فعل ماضى ، شرط براى « اذا »

عليه : جار و مجرور ، متعلّق به « عاد » و ضمير مجرورى به « خبر » برمىگردد .

مضمر : به صيغه اسم مفعول ، فاعل است براى « عاد »

ممّا : جار و مجرور ، متعلّق به « عاد » .

به : جار و مجرور ، متعلّق به « يخبر » و ضمير مجرورى به « مضمر » برمىگردد .

عنه : جار و مجرور ، متعلّق به « يخبر » و ضمير مجرورى به مبتداء راجع است .

مبينا : به صيغه اسم فاعل ، منصوب است بنابر آنكه حال باشد از ضمير مجرورى در « به » .

يخبر : فعل مضارع مجهول .

ترجمه :

و همچنين در وقتى كه از مبتداء ضميرى به خبر عود نمايد تقديم خبر برمبتداء واجب مىباشد .

شرح عربى :

كذا ، يجب تقديم الخبر ، اذا عاد عليه ، اى على ملابسه ، مضمر ممّا ، اى من مبتدء ، به عنه مبينا يخبر ، نحو : فى الدّار صاحبها .

اذ لو اخّر عاد الضّمير على متأخّر لفظا و رتبة .