المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٦

قاعده‌ى ثانوى در خبر

تجزيه و تركيب

فاء : به معناى تفريع .

امنع : صيغه امر ، فعل و فاعل

ه : ضمير منصوبى ، مفعول است براى « امنع » .

حين : ظرف زمان ، متعلّق است به « امنعه » ، مضاف .

يستوى : فعل مضارع معلوم

الجزأن : فاعل است براى « يستوى » و جمله فعليّه ، مضاف اليه براى « حين » .

عرفا : تميز است از نسبت « يستوى » به « الجزأن » .

و نكرا : معطوف است به عرفا

عادمى : مضاف ، حال است از « الجزأن » .

بيان : مضاف اليه .

ترجمه :

پس منع نما از تقديم خبر در وقتى كه مبتداء و خبر از حيث معرفه و نكره بودن مساوى بوده در حالى كه فاقد بيان باشند .

متن : « 130 »

كذا اذا ما الفعل كان خبرا * او قصد استعماله منحصرا

تجزيه و تركيب

كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « امنعه » .

اذا : شرطيّه ، زمانيّه .

ما : زائده

الفعل : فاعل است براى فعل محذوف كه « كان » مفسّر آنست و تقدير كلام چنين مىباشد : اذا كان الفعل خبرا .

كان : مفسّر فعل محذوف