المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٤
قاعده‌ى ثانوى در خبر
شرح عربى :
و الاصل فى الاخبار ان تؤخّرا ، لانّها وصف فى المعنى للمبتدأت ، فحقّها التأخير كالوصف .
و جوّزوا التّقديم ، لها على المبتدأت ، اذ لا ضررا حاصل بذلك .
و فهم من كلامه انّ الاصل فى المبتدءات التّقديم .
ترجمه و شرح :
قاعده اصلى در خبر
قاعده اصلى در خبر
مصنّف گويد :
اصل در خبرها آنست كه مؤخّر واقع شوند .
شارح گويد :
دليل آن اينستكه اخبار در واقع براى مبتداءها صفت مىباشند و قاعده در باب صفت و موصوف آنست كه صفت را مؤخّر از موصوف مىآورند .
مؤلّف گويد :
مرحوم نجم الائمّه علّت تقديم مبتداء و لزوم تأخير خبر را به بيان ديگرى توضيح داده و فرموده است :
اصل در مبتداء تقديم و در خبر تأخير است زيرا مبتداء محكوم عليه بوده و بديهى است كه محكوم عليه لازم است قبل از حكم وجود يابد .
قاعده‌ى ثانوى در خبر
قاعده‌ى ثانوى در خبر
مصنّف گويد :
ادباء در جائى كه ضررى پيش نيايد تقديم خبر را تجويز كرده‌اند .
شارح گويد :
يعنى حضرات تقديم اخبار برمبتداءها را تجويز نموده ولى مشروط باينكه بواسطه تقديم ضررى حاصل نشود .
مؤلّف گويد :
مقصود از ضرر « لبس » و اشتباه خبر با مبتداء است يعنى در هرموردى كه اين محذور لازم بيايد از تقديم خبر ممنوع هستيم مثلا اگر مبتداء و خبر هردو