المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٣٣

موارد مفيد بودن ابتداء بنكره

قوله : بان يجوز كلّما وجد فيه الافادة : ضمير در « يجوز » به ابتداء بنكره برمىگردد .

قوله : كان يكون فيها معنى التّعجّب : ضمير در « فيها » به نكره برمىگردد .

قوله : او تكون دعاءا : ضمير در « تكون » به نكره راجع است .

قوله : سلام على آل ياسين : سوره صافات آيه ( 130 ) .

قوله : و ويل للمطفّفين : سوره مطفّفين آيه ( 1 ) .

متن : « 128 »

و الاصل فى الاخبار ان تؤخّرا * و جوّزوا التّقديم اذ لا ضررا

تجزيه و تركيب

واو : استينافيّه

الاصل : مبتداء

فى الاخبار : جار و مجرور ، متعلّق به « اصل » .

ان : ناصبه

تؤخّرا : فعل مضارع منصوب ، و ضمير فاعلى به « الاخبار » راجع است و الف آخرش اطلاقى است .

واو : عاطفه .

جوّزوا : فعل ماضى ، و ضمير فاعلى آن به ادباء راجع است .

التّقديم : مفعول براى « جوّزوا » .

اذ : ظرفيّه ، متعلّق به « جوّزوا » و ممكنست به معناى « تعليل » باشد .

لا : نافيّه

ضررا : اسم لاء و خبرش حاصل است كه محذوف مىباشد .

ترجمه :

اصل در خبرها اينستكه از مبتداءها مؤخّر واقع شوند ولى ادباء تقديم خبر برمبتداء را نيز در وقتى كه ضررى متوجّه نشود تجويز كرده‌اند .