المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٣

موارد استغناء مبتداءاز رابط

متن : « 120 »

و ان تكن ايّاه معنى اكتفى * بها كنطقي اللّه حسبى و كفى

تجزيه و تركيب

ان : حرف شرط .

تكن : فعل مضارع ، مجزوم به « ان » فعل شرط و ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد .

ايّاه : ضمير منصوبى ، خبر « تكن » .

معنى : تميز از نسبت « تكن » به « ايّاه » .

اكتفى : فعل ماضى و از نظر معنا مضارع بوده ، جواب « ان » و ضمير مستتر در آن به مبتداء راجع است .

بها : جار و مجرور ، متعلّق است به « اكتفى » و ضمير مجرورى به « جمله » عائد است .

كنطقى : يعنى كقولك : نطقى اللّه حسبى و كفى ، پس نطقى مبتداء بوده و جمله « اللّه حسبى » خبر آن مىباشد و جمله « كفى » معطوف است به « حسبى » .

ترجمه :

و اگر جمله خبر از حيث معنا همان مبتداء باشد ، مبتداء به همان اكتفاء كرده و رابط لازم ندارد مانند نطقى اللّه حسبى و كفى .

شرح عربى :

و ان تكن ، الجملة ، ايّاه معنى اكتفى ، المبتداء بها ، كنطقى ، اى منطوق ، اللّه حسبى و كفى .

ترجمه و شرح :

مصنّف گويد :

و اگر جمله از حيث معنا با مبتداء متّحد باشد ، مبتداء به همان اكتفاء مىنمايد مانند : نطقى اللّه حسبى و كفى .