المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٠٠

جمله بودن خبر و پاره‌اىاز احكام آن

قوله : كزيد قائم ابوه : شاهد در « قائم » است كه خبر مفرد براى « زيد » بوده و در « ابوه » عمل رفع كرده است .

قوله : كهذا ضارب ابوه عمرا : شاهد در « ضارب » است كه خبر مفرد براى « هذا » بوده و در « عمرا » عمل نصب نموده است .

شرح عربى :

و يأتى جملة ، به شرط ان تكون ، حاوية معنى ، المبتداء ، الّذىّ سيقت له ، اى اسما بمعناه يربطها به ، لاستقلال الجملة .

و هو امّا ضمير موجود كزيد قام ابوه او مقدّر كالبرّ قفيز بدرهم اى منه ، او اسم اشير به اليه نحو : و لباس التّقوى ذلك خير .

و يغنى عن الرّابطة تكرار المبتداء بلفظه كالحاقّة ما الحاقّة .

او عموم فى الخبر يدخل المبتداء تحته نحو : انّ الّذين آمنوا و عملوا الصّالحات انّا لا نضيح اجر من احسن عملا .

ترجمه و شرح :

جمله بودن خبر و پاره‌اىاز احكام آن

جمله بودن خبر و پاره‌اىاز احكام آن

مصنّف گويد :

خبر گاهى جمله مىآيد به شرط آنكه مشتمل باشد برمعناى مبتدائيكه براى آن آورده شده .

شارح گويد :

مقصود اينستكه در خبر اسمى باشد كه به معناى مبتداء بوده و آن جمله خبر را به مبتداء ارتباط دهد .

و اينكه گفتيم جمله را بمبتداء ارتباط دهد جهتش اينستكه :

جمله بملاحظه اينكه خود داراى معناى كاملى است مستقلّ مىباشد لاجرم اگر بخواهيم آن را خبر براى مبتدائى قرار دهيم بناچار مىبايد در آن رابطى وجود داشته باشد و رابط يكى از سه امر ذيل مىباشد .