المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٨

مبحث خبر و اقسام آن

يأتى جملة : معطوف است به « يأتى مفردا » و جملة حال است از ضمير فاعلى در « يأتى » .

حاوية : به صيغه اسم فاعل ، حال است از « جملة » .

معنى : مفعول است براى « حاوية » ، مضاف .

الّذى : مضاف اليه براى « معنى » موصول .

سيقت : به صيغه ماضى مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « جمله » راجع بوده و جمله « سيقت له » صله و عائد است براى « الّذى » .

له : جار و مجرور ، متعلّق است به « سيقت » و ضمير مجرورى آن به « الّذى » راجع است .

ترجمه :

خبر مفرد و جمله مىآيد و در صورتى كه جمله باشد مشتمل است برمعناى آنچيزى كه اين خبر جمله براى آن آورده شده يعنى مبتداء .

شرح عربى :

و الخبر ، هو ، الجزء المتمّ الفائدة ، مع مبتدء غير الوصف ، كاللّه برّ ، اى محسن لعباده .

و الايادى ، اى النّعم ، شاهدة ، له .

و مفردا يأتىّ ، الخبر ، و المراد به ما للعوامل تسلّط على لفظه فيشمل ما لا معمول له كهذا زيد و ما عمل الجرّ كزيد غلام عمرو او الرّفع كزيد قائم ابوه او النّصب كهذا ضارب ابوه عمرا .

ترجمه و شرح :

مبحث خبر و اقسام آن

مبحث خبر و اقسام آن

مصنّف گويد :

خبر جزئى از كلام را گويند كه فائده جمهل با آن تمام شود .

شارح گويد :

مقصود خبرى است كه با مبتداء غير وصفى يعنى اسمى همراه باشد .