المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٣

مبتداء وصفى و شرط آن

قوله : و ما بعده خبره : ضميرهاى مجرورى در « بعده » و « خبره » به وصف عود مىكند .

قوله : لانّه اذا اسند الى الظّاهر : ضمير در « لانّه » و « اسند » به وصف راجع است .

قوله : تجرّد من علامة التّثنية و الجمع : ضمير فاعلى در « تجرّد » به وصف عود مىكند .

قوله : كالفعل : يعنى همانطوريكه فعل اگر به اسم ظاهر نسبت داده شود حكمش چنين مىباشد .

قوله : ان تطابقا فى الافراد : ضمير فاعلى در « تطابقا » به وصف و ما بعدش راجع است .

قوله : و كونه مبتدء مؤخّرا : ضمير در « كونه » به ما بعد الوصف راجع است .

قوله : و كذا الوصف المطلق الخ : كلمه « مطلق » به صيغه اسم مفعول بوده و معناى عبارت چنين است :

و همچنين است وصفى كه اطلاق مىشود برمفرد و تثنيه و جمع به صيغه واحد .

متن : « 117 »

و رفعوا مبتدئا بالابتداء * كذاك رفع خبر بالمبتداء

تجزيه و تركيب

رفعوا : فعل ماضى از باب منع ، يمنع ، و ضمير بارز فاعلش مىباشد .

مبتدئا : مفعول است براى « رفعوا » .

بالابتداء : جار و مجرور ، متعلّق است به « رفعوا » .

كذاك : جار و مجرور ، متعلّق است باستقرّ ، خبر مقدّم .

رفع : مضاف ، مبتداء مؤخّر