المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٤

تحقيق در قيد وارد نسبت‌بمبتداء وصفى

قوله : يرى انّه خبر مقدّم : ضمير در « انّه » به « بحسبك » راجع است .

قوله : و الثّالث يخرج اسماء الافعال : مقصود از « الثّالث » مخبرا عنه مىباشد .

قوله : و بكونه رافعا لمكتفى به : ضمير در « بكونه » به مبتداء وصفى راجع است .

قوله : فنزّل المثال على هذا الحدّ : يعنى مثال مصنّف در متن را كه گفته « زيد عاذر » برتعريفى كه ما براى مبتداء اسمى آورديم تنزيل نموده و منطبق بساز .

قوله : لانطباق الحدّ عليه : ضمير در « عليه » به مثال در متن راجع است .

متن : « 114 »

و اوّل مبتدء و الثّاني * فاعل اعنى في أسار ذان

تجزيه و تركيب

اوّل : مبتداء

مبتداء : خبر

واو : عاطفه

الثّانى : مبتداء

فاعل : خبر

اغنى : صفت است براى « فاعل »

فى : حرف جار و مجرورش « قولك » است و جمله « أسار ذان » مقول قول مىباشد .

ترجمه :

و كلمه اوّل مبتداء و دوّمى فاعلى است كه در مثال « أسار ذان » مبتداء را از خبر بىنياز مىنمايد .

شرح عربى :

و اوّل مبتدء و الثّانى فاعل ، او نائب عنه ، اغنى ، المبتداء عن الخبر ، فى ، كلّ وصف اعتمد على استفهام و رفع ظاهرا او مضمرا بارزا نحو ، اسار ذان .