المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٠

تعريف مبتداء وصفى

انّ و المفعول الاوّل فى باب ظنّ و الثّانى يدخل نحو : بحسبك درهم .

على ، انّ شيخنا العلّامة الكافجى يرى انّه خبر مقدّم و انّ المبتداء در هم نظرا الى المعنى .

و الثّالث يخرج اسماء الافعال و بقيد الوصف بكونه رافعا لمكتفى به يخرج قائما من « أقائم ابوه زيد » اذا علمت ذلك فنزّل المثال على هذا الحدّ و قل :

مبتدء زيد و عاذر خبر عنه ان قلت زيد عاذر من اعتذر ، لانطباق الحدّ عليه .

ترجمه و شرح :

شارح گويد :

مبتداء اسمى عبارتست از اسمى كه از عوامل لفظيّه غير زائده خالى و برهنه بوده در حالى كه مخبر عنه واقع شده باشد يعنى از آن خبر دهند .

مبتداء وصفى عبارتست از وصفى كه مكتفى به را رفع داده باشد .

مؤلّف گويد :

مقصود از « وصف » اسم فاعل و اسم مفعول و صيغه مبالغه و صفت مشبّهه و اسم تفضيل بوده و مراد از « مكتفى به » كلمه‌اى است كه ما را از متمّم