المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٢
الف و لام زائده لازمه
صنم كان بمكّة ، و الآن ، اسم للوقت الحاضر و هو مبنىّ ، لتظمّنه معنى ال الحضوريّة .
قيل : و هذا من الغريب لكونهم جعلوه متضمّنا معنى ال الحضوريّة و جعلوا « ال » الموجودة فيه زايدة .
و بنى على الحركة لالتقاء . السّاكنين و كانت فتحة ليكون بنائه على ما يستحقّه الظّروف .
و الّذين ثمّ اللّاتى ، جمع الّتى .
و هذا على القول بانّ تعريف الموصول بالصّلة و امّا على القول بانّ تعريفه باللّام ان كانت فيه و بنيّتها ان لم تكن فليست زائدة .
ترجمه و شرح :
الف و لام زائده لازمه
الف و لام زائده لازمه
مصنّف گويد :
و گاهى الف و لام زائده واقع مىشود در حالى كه زياده بودنش لازم است .
شارح گويد :
زياده در جائى است كه مدخول الف و لام به غير آن معرّف شده باشد از اينرو دخول ال برآن بىفائده بوده و نتيجهاى در تعريف كلمه نداشته باشد .
مصنّف گويد :
مانند الف و لام در كلمات : اللّات و الآن و الّذين و اللّاتى .
شارح گويد :
« اللّات » اسم بتى است كه در مكّه بوده و بتپرستان مكّه آن را مقدّس مىداشتند .
و كلمه « الآن » اسم است براى زمان حاضر و آن بخاطر متضمّن بودنش معناى « ال » حضورى را مبنى است .