المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٧

موارد حذف عائد صله

صله « ما » است بدون اينكه صله‌اش طولانى باشد حذف شده .

سپس مصنّف گويد :

اگر باقى صله بدون عائد براى صله كامل بودن صالح باشد علماء از حذف عائد اباء و امتناع نموده‌اند .

شارح گويد :

مثل اينكه صله جمله يا ظرف و جارّ و مجرورى باشد كه تام به حساب آيد كه در اينصور حذف عائد ممتنع است زيرا در ظاهر معلوم نيست كه عائد حذف شده يا حذف نگشته است .

متن : « 103 »

فى عائد متّصل ان انتصب * بفعل او وصف كمن يرجو يهب

تجزيه و تركيب

فى عائد : جارّ و مجرور ، متعلّق است به منجلى ، موصوف .

متّصل : صفت براى « عائد » .

ان : شرطيّه .

انتصب : فعل ماضى ، ضمير فاعلى آن به « عائد » راجع است ، شرط و جوابش الحذف عندهم كثير منجلى مىباشد .

بفعل : جارّ و مجرور ، متعلّق به « انتصب » مىباشد .

او : عاطفه .

وصف : معطوف به « فعل » .

كمن : مجرور كاف « قولك » است كه حذف شده و تقدير كلام كقولك : من يرجو يهب مىباشد .

ترجمه :

اگر عائد ضمير متّصل منصوب بوده و نصبش بفعل يا وصف باشد حذف آن كثير و منجلى است مانند قول شما كه مىگوئى :