المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٣

بناء برضمّ و مثال اىّ در حالت بناء

ايّا : مفعول مقدّم براى « يقتفى » .

غير : مبتداء ، مضاف .

اىّ : مضاف اليه .

يقتفى : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر از باب افتعال ، خبر .

ترجمه :

برخى از ادباء اىّ را مطلقا اعراب داده‌اند و در اينحذف غير اىّ از اىّ تبعيّت مىكند .

متن : « 101 »

ان يستطل وصل و ان لم يستطل * فالحذف نزر و ابوا ان يختزل

تجزيه و تركيب

ان : حرف شرط .

يستطل : فعل مضارع مجهول ، از باب استفعال ، فعل شرط .

وصل : نائب فاعل براى « يستطل » .

واو : عاطفه .

ان : شرطيّه .

لم يستطل : فعل مضارع مجهول ، مجزوم به لم ، جمله شرط براى « ان » و جوابش جمله « يقتفى الخ » مىباشد كه مقدّم شده .

فاء : جوابيّه .

الحذف : مبتداء .

نزر : خبر و جمله اسميّه « فالحذف نزر » جواب براى « ان لم يستطل » .

واو : استينافيّه .

ابوا : فعل ماضى ، جمع مذكّر ، معطوف است به جمله اسميّه « بعضهم اعرب » ، جواب مقدّم براى شرط مؤخّر .