المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٣٤

صله الف و لام

فضرورة بالاتّفاق .

ترجمه و شرح :

صله الف و لام

صله الف و لام

مصنّف گويد :

صله الف و لام موصول وصفى كه صريح باشد واقع مىشود .

شارح گويد :

مقصود از صفت صريح ، وصفى است كه در وضعيّت خالص باشد همچون اسم فاعل و اسم مفعول .

مؤلّف گويد :

مصنّف در برخى از تأليفاتش گفته است :

مقصود از صفت صريح ، اسم فاعل همچون الضّارب و اسم مفعول مانند المضروب و صفت مشبّهه مثل الحسن الوجه مىباشد .

شارح گويد :

بخلاف وصف غير خالص كه براى صله واقع شدن الف و لام صلاحيّت ندارد .

و مراد از غير خالص وصفى است كه جنبه اسميّت در آن غالب باشد مانند : الابطح .

چه آنكه در لغت به معناى زمين ريگ‌زار را گويند ولى غالب استعمال آن در مكان مخصوص يعنى مكّه و نواحى آن مىباشد و بدين ترتيب استعمال و به كار بردنش در معناى اسمى بيش از وصفى است .

سپس مصنّف گويد :

بندرت افعال معرب صله براى « الف و لام » واقع مىشوند .

شارح گويد :

مقصود از افعال معرب فعل مضارع مىباشد و از همين قبيل است آنچه در كلام فرزدق شاعر آمده :