المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٢١

آراء در « ال »

ايضا : مفعول مطلق براى عامل محذوف .

لديهم : مضاف و مضاف اليه ، ظرف ، متعلّق به استقرّى كه الّتى به آن تعلّق دارد .

ذات : مبتداء مؤخّر .

واو : عاطفه .

موضع : منصوب است تا مفعول فيه براى « اتى » باشد ، مضاف .

اللّاث : مضاف اليه .

اتى : فعل ماضى .

ذوات : فاعل اتى .

ترجمه :

كلمه « ذات » نيز همچون الّتى مىباشد و بجاى « اللّات » لفظ « ذوات » استعمال مىشود .

شرح عربى :

و كالّتى ايضا لديهم ، اى لدن بعضهم كما ذكره فى شرح الكافية ، ذات ، مبنيّة على الضّمّ نحو :

و الكرامة ذات اكرمكم اللّه به .

و قد تعرب اعراب مسلمات .

و موضع اللّات اتى ، عند بعضهم ، ذوات ، مبنيّة على الضّمّ نحو :

ذوات ينهضن به غير سائق .

و قد تعرب باعراب مسلمات .

ترجمه و شرح :

مصنّف گويد :

لفظ « ذات » نزد ايشان مانند الّتى مىباشد .

شارح گويد :

يعنى از نظر برخى اهل لسان و بعضى از ادباء لفظ « ذات » مانند الّتى است چنانچه در شرح كافيه نيز اينطور بيان كرده است .

و بهرتقدير « ذات » مبنى برضمّ مىباشد چنانچه در اين عبارت وارد