المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٠٠

موصولات اسمى

راجع است .

لا تثبت : به صيغه مضارع ، مفرد مؤنّث غائب ، خبر است براى « الياء » .

ترجمه :

موصول اسمى عبارتند از : الّذى و الّتى كه براى مؤنّث است و ياء آنها در وقت تثنيه بستن ثابت و محفوظ نمىماند .

شرح عربى :

و امّا ، موصول الاسماء ، فيذكره بالعدّ :

فللمفرد المذكّر ، الّذىّ ، و فيها لغات :

تخفيف الياء و تشديدها و حذفها مع كسر ما قبلها و سكونه .

و عدّها بعضهم من الموصولات الحرفيّة و ضعّقه فى الكافية .

و للمفردة ، الانثى الّتى ، و فيها ما فى الّذى من اللّغات .

و الياء ، الّتى فى الّذى و الّتى ، اذا ما ثنيّا لا تثبت ، بضمّ اوّله للفرق بين تثنية المعرب و تثنية المبنىّ .

ترجمه و شرح :

موصولات اسمى

موصولات اسمى

مصنّف گويد :

موصول اسمى عبارتست از : الّذى و الّتى كه براى مؤنّث مىباشد .

شارح گويد :

و امّا موصول اسمى : مصنّف آن را بواسطه شمردن الفاظ و صيغ ذكر نموده و تفصيل آن چنين است :

براى مفرد مذكّر لفظ « الّذىّ » قرار داده شده و در آن چند لغت وجود دارد :

1 - الّذى : بتخفيف ياء .

2 - الّذىّ : بتشديد ياء .

3 - الّذ : بحذف ياء و كسر ما قبل آن‌كه ذال باشد .

4 - الّذ : بحذف ياء و سكون ما قبل آن .