المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٩

تفصيل و شرح موصولات حرفى

تأويل بمصدر تعمير الف سنه مىشود .

قوله : و اكثر وقوعها بعد « ودّ » الخ : مانند ودّو الوتدهن .

قوله : و ما توصل بالماضى و المضارع الخ : مانند و بما نسوا يوم الحساب كه بعد از تأويل بمصدر و بنسيانهم يوم الحساب مىشود .

قوله : و كى توصل بالمضارع فقط : مانند لكيلا يكون على المؤمنين حرج كه پس از تأويل بمصدر لعدم كون الحرج على المؤمنين مىشود .

متن : « 88 »

موصول الاسماء الّذى الانثى الّتى * و اليا اذا ما ثنيّا لا تثبت

تجزيه و تركيب

موصول : مضاف ، مبتداء اوّل .

الاسماء : مضاف اليه .

الّذى : مبتداء دوّم و خبرش « منه » است كه حذف شده و جمله « منه الّذى » خبر است براى مبتداء اوّل .

الانثى : مبتداء و معطوف است به « الّذى » بحذف عاطف و خبرش « منه » است كه حذف شده و تقدير كلام چنين است :

موصول الاسماء منه الّذى و منه الانثى .

الّتى : بدل است از « الانثى » .

واو : عاطفه .

الياء : مبتداء .

اذا : ظرف ، متعلّق است به « ثنيّا » .

ما : زائده .

ثنيّا : به صيغه ماضى مجهول ، تثنيه و ضمير فاعلى آن به الّذى و الّتى