المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٧١
برخى ديگر از اقسام علم شخص
ترجمه و شرح :
برخى ديگر از اقسام علم شخص
برخى ديگر از اقسام علم شخص
مصنّف گويد :
بعضى ديگر از اعلام جمله‌اى بوده كه قبل از علميّت به صورت تركيب اسنادى استعمال مىشده و برخى ديگر قبلا بطور تركيب مزجى به كار مىرفته .
البتّه مركّب مزجى اگر با غير لفظ « ويه » تمام شده باشد معرب است .
شارح گويد :
ديگر از اقسام علم شخص دو قسم ذيل مىباشد كه به آنها علم محكىّ گويند :
4 - محكىّ از جمله .
5 - محكىّ از مركّب .
مقصود از « محكىّ از جمله » آنست كه علم قبل از آنكه در علميّت به كار رود به صورت جمله بوده و سپس عين جمله را براى موجودى علم كردند از اينرو پس از علم شدن جمله مزبور را با تمام خصوصيّاتى كه دارد از حيث اعراب و بنا حكايت بايد نمود يعنى به همان حالت مبنى مىباشد و آن خود بردو گونه است :
الف : محكىّ از جمله اسميّه مانند زيد منطلق .
ب : محكىّ از جمله فعليّه مانند تأبّط شرّا .
لذا اگر جمله « زيد منطلق » را علم براى كسى قرار دهند و بخواهند بگويند وى را ديدم مىگويند :
رأيت زيد منطلق يعنى جمله را با همان اعراب سابقش بايد محفوظ داشت چه آنكه مبنى برهمان مىباشد چنانچه در حالت جرّى نيز مىگويند مررت بزيد منطلق .
و منظور از « محكىّ از مركّب » آنست كه علم پيش از آنكه در علميّت