المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٣

مبحث احكام علم

قوله : ايضا : يعنى همانطوريكه تقديمش براسم جايز نيست .

قوله : فتأمّل : شايد اشاره باشد باينكه ضمير در « سواه » به لقب راجع بوده و بدين‌ترتيب معناى عبارت چنين مىشود :

در صورتى كه لقب با غير خودش مصاحب شد اعمّ از آنكه اسم بوده يا لقب لازم است مؤخّر بيايد پس الزامى نداريم مقصود از « سواه » را خصوص اسم بدانيم تا اشكال مزبور پيش بيايد .

قوله : نعم تقديمها على الاسم : ضمير در « تقديمها » به كنيه راجع است .

متن : « 75 »

و ان يكونا مفردين فاضف * حتما و الّا اتّبع الّذىّ ردف

تجزيه و تركيب

ان : حرف شرط .

بكونا : فعل مضارع ، تثنيه و ضمير فاعلى به اسم و لقب راجع است .

مفردين : خبر براى « يكونا » .

فاضف : فعل امر ، جواب براى « ان » .

حتما : مفعول مطلق تأكيدى و تقدير كلام چنين است : و ان يكونا مفردين فحتم الاضافة حتما .

و : عاطفه .

الّا : مركّب است از « ان » شرطيّه و لاء نافيه و فعل شرط محذوف بوده و تقدير كلام چنين است : و ان لا يكونا مفردين اتّبع الخ .

اتّبع : به صيغه امر ، فعل و فاعل .

الّذى : موصوله ، مفعول براى « اتبع » .

ردف : صله براى موصول .