المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦

[ دنباله شرح خطبه ]

قوله : لا يعترض عليها : ضمير فاعلى در « لا يعترض » به قارى راجع بوده و ضمير مؤنّث در « عليها » به الفيّه عود مىكند .

قوله : يشوبه : ضمير فاعلى به « يشوبه » و ضمير مفعولى به « رضى » راجع است .

قوله : الزّواوى : منسوب است به « زواوه » و آن نام شهرى است در مغرب‌زمين .

متن : « 6 »

و هو بسبق حائز تفصيلا * مستوجب ثنائى الجميلا

تجزيه و تركيب

واو : حاليّه كه از آن گاهى به ابتدائيه نيز نام مىبرند .

هو : ضمير ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مرفوع ، مبتداء .

باء : به معناى سببيّت .

سبق : مصدر ، مجرور به باء ، جار و مجرور متعلّق است به « حائز » .

حائز : اسم فاعل ، مفرد ، مذكّر ، مشتقّ ، معرب ، منصرف ، خبر است براى « هو » .

تفضيلا : اسم ، مصدر ، جامد ، مفعول است براى « حائز » .

و جمله اسميّه « هو بسبق حائز تفضيلا » حال است براى « ابن معط » بنابراين جمله مزبور محلّا منصوب مىباشد .

مستوجب : اسم ، فاعل خبر دوّم است براى « هو » .

ثنائى : مضاف و مضاف اليه ، مفعول است براى « مستوجب » .

الجميلا : صفت است براى « ثنائى » .