المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٥

[ دنباله شرح خطبه ]

سخط : بضمّ سين و سكون خاء ، و در آن دو لغت ديگر مىباشد :

سخط ( بضمّ سين و خاء ) و سخط ( بفتح سين و خاء ) و بهرتقدير اسم است و مصدر به معناى ناخشنودى ، مضاف اليه « غير » .

جمله « و تقتضى رضى به غير سخط » معطوف است بر « تقرّب » كه جمله مستأنفه است ، بنابراين محلّى از اعراب ندارد .

فائقة : اسم فاعل ، مفرد ، مؤنّث ، معرب ، مشتقّ ، حال است از فاعل « تقتضى » .

الفيّه : مضاف و مضاف اليهش « ابن معط » است و متضايفين مفعول است براى « فائقة » .

ترجمه :

و اين الفيّه طلب مىكند و خواهان است خشنودى بدون ناراحتى و غضب را در حالى كه اين الفيّه برالفيّه ابن معط تفوّق و برترى قابل محسوسى را دارد .

شرح عربى :

و تقتضى : بحسن الوجازة المقتضية لسرعة الفهم رضا من قاريها بان لا يعترض عليها به غير سخط يشوبه .

فائقة الفيّة الامام ابى زكريّا يحيى ابن معط ، عبد النّور الزّوارى الحنفيّ .

ترجمه و شرح :

اين كتاب الفيّه با عبارات كوتاهى كه دارد و مقتضى سرعت فهم و ادراك است از خواننده‌اش طلب رضايت و خوشنودى داشته باينمعنا كه از آنها مىخواهد كه برآن اعتراض نكرده و چنان خشنود باشند كه خشنودى و رضايتشان با غضب و ناراحتى مثوب و همراه نباشد .

ديگر از اوصاف اين كتاب آنست كه بركتاب الفيّه امام ابى زكريّا يحيى ابن معط عبد النّور زواوى حنفى برترى كامل دارد .

قوله : بحسن الوجازة : كلمه « وجازة » بفتح واو به معناى مختصر بودن .

قوله : من قاريها : ضمير مؤنث در « قاريها » به الفيّه راجعست .