المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٧

[ موارد الحاق نون وقايه ]

شارح گويد :

مقصود از بقيّه حروف : انّ ، انّ ، كانّ و لكنّ مىباشد چه آنكه الحاق و عدم الحاق نون در اينها متساوى است ، قيس بن ملوح كه همان مجنون معروف است در بيتى اينطور گفته :

و انّى على ليلى لزار و انّنى * على ذاك فيما بيننا مستديمها

يعنى : هرآينه من برليلى عتاب‌كننده بوده و براين امر ادامه خواهم داد .

شاهد در « انّ » و « انّنى » است كه اوّلى بدون نون وقايه آمده و دوّمى همراه آن ذكر گرديده است و هردو باهم متساوى هستند .

فرّاء نحوى گويد :

اختيار من آنست كه به اين حروف نون ملحق نشود .

مصنّف گويد :

برخى از گذشتگان به جهت اضطرار و ضرورت دو كلمه « منّى » و « عنّى » را با تخفيف خوانده‌اند .

شارح گويد :

مقصود بعضى از شعراى ماضى بوده كه در اشعارشان چنين كرده‌اند از جمله گوينده بيت ذيل است كه گفته :

ايّها السّائل عنهم و عني * لست من قيس و لا قيس منى

اى كسى كه از ايشان و از من سؤال مىكنى نه من از قبيله قيس بوده و نه ايشان از طائفه من مىباشند .

شاهد در « عنى » و « منى » است كه با تخفيف مىباشند .

ولى مختار ما در ايندو حرف آنست كه نون را به آنها الحاق بايد نمود چنانچه در امثله و شواهد بسيارى اينطور ديده شده است .

و اين بيت را مىتوان اينطور تضعيف نمود كه :