المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٦

[ موارد الحاق نون وقايه ]

و عنّى : معطوف است به « منّى » .

بعض : مضاف ، فاعل براى « خفّف » .

من : موصوله ، مضاف اليه براى « بعض » .

قد سلفا : به صيغه ماضى ، الفش اطلاقى است ، صله و عائد براى « من موصوله » .

ترجمه :

و باش مخيّر در باقى حروف مشبّهة بالفعل .

و به جهت اضطرار برخى از گذشتگان « منّى » و « عنّى » را مخفّف خوانده‌اند .

شرح عربى :

و كن مخيّرا ، فى الحاق النّون و عدمها ، فى الباقيات ، انّ و انّ و كانّ و لكنّ نحو و انّى على ليلى لزار و انّنى .

و قال الفرّاء : عدم الحاق النّون هو الاختيار .

و اضطرارا خفّفا ، نون ، منّى و عنّى بعض من قد سلفا ، من الشّعراء فقال :

ايّها السّائل عنهم و عني * لست من قيس و لا قيس مني

و الاختيار فيهما الحاق النّون كما هو الشّايع الذّايع ، على ، انّ هذا البيت لا يعرف له نظير فى ذلك بل و لا قائل .

و ما عدا هذين من حروف الجرّ لا تلحقه النّون نحو : لى ، و بى و كذا خلا و عدا و حاشا قال الشّاعر :

حاشاى انّى مسلم معذور .

ترجمه و شرح :

مصنّف گويد :

در الحاق و عدم الحاق نون وقايه به بقيّه حروف مشبّهة بالفعل مخيّر هستى .