المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٣

موارد استتار وجوبى وجوازى ضمير

اشتباه مكن .

متن : « 62 »

و ذو انتصاب فى انفصال جعلا * ايّاى و التّفريع ليس مشكلا

تجزيه و تركيب

ذو انتصاب : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .

فى انفصال : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « استقرّ » حال است از ضمير در « جعلا » .

جعلا : به صيغه ماضى مجهول و الفش اطلاقى است ، خبر براى « ذو انتصاب » .

ايّاى : مفعول دوّم براى « جعلا » .

واو : عاطفه .

التّفريع : مبتداء .

ليس مشكلا : جمله خبر است براى ايّاى .

ترجمه :

و ضمير منفصل منصوب ايّاى قرار داده شده و فروع آن نيز چندان مشكل نيست .

شرح عربى :

ثمّ شرع فى الثّانى من قسمى الضّمير و هو المنفصل فقال :

و ذو ارتفاع و انفصال انا هو و انت ، و الفروع ، النّاشئة عن هذه الاصول لا تشتبه و هى : نحن ، هى ، هما ، هم ، هنّ و انت ، انتما و انتم ، و انتنّ .

قال ابو حيّان و قد تستعمل هذه مجرورة كقولهم : انا كانت و كهو و هو كانا .