المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢١٨
آراء در وجه بناء ضمائر
ترجمه و شرح :
مصنّف گويد :
براى رفع و نصب و جرّ « نا » صلاحيّت دارد .
شارح گويد :
كلمه « جرّ » در عبارت متن با تنوين بايد خوانده شود و مقصود از « نا » كلمهاى است كه دلالت برمتكلّم مع الغير مىنمايد .
مثال مجرور بودن « نا » اعرف بنا مىباشد .
و مثال نصب « فانّنا » بوده .
و مثال رفع « نلنا المنح » مىباشد زيرا « نلنا » فعل و فاعل و « منح » مفعول آنست .
و غير از آنچه تا باينجا ذكر شد ( يعنى ياء متكلّم و كاف خطاب و هاء غيبت و نا ) اختصاص به رفع دارد و آن عبارتست از « تاء فاعلى » مانند ضربت و ضربت و ضربت و الف مثل نصرنا و اضربا و واو همچون ضربوا و ياء مخاطبه مانند تضربين و نون جمع مؤنّث مثل ينصرن .
سپس مصنّف گويد :
الف و واو و نون هم براى غائب بوده و هم براى غير آن .
شارح گويد :
اين الفاظ ضمائر متّصلى بوده كه هم بجاى غائب استعمال شده و هم براى غير آن يعنى مخاطب مىآيند مانند :
قاما و قاموا و قمن .
در اين سه مثال الف و واو و نون براى غائب مىباشند .
و اعلما و اعلموا و اعلمن .
در اين سه مثال كه فعل به صيغه امر حاضر است الف و واو و نون براى مخاطب هستند .