المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠

[ مقصود از علم نحو ]

است كه بواسطه‌اش از ذوات كلمات از جهت صحيح بودن يا معتلّ بودن علم حاصل مىگردد .

و نحو به معناى عام شامل هردو و اعمّ از آن دو مىباشد و همانطوريكه گذشت مرادف با علوم عربيّت است .

قوله : و ما يعرف به ذواتها : ضمير در « به » به « ماء موصوله » راجع بوده و ضمير در « ذواتها » به « كلم » عود مىنمايد و اين عبارت معطوف است به « ما يعرف به اواخر الكلم » .

قوله : صحّة و اعتلالا : نصب ايندو كلمه از اين باب است كه تميز هستند براى « ذواتها » .

شرح عربى :

بها : اى فيها .

محويّة : اى مجموعة .

ترجمه و شرح :

كلمه « بها » يعنى « فيها » .

و كلمه « محويّة » يعنى مجموعة .

قوله : فيها : ضمير مؤنّث به « الفيّه » راجع است .

متن : « 4 »

تقرّب الاقصى بلفظ موجز * و تبسط البذل بوعد منجز

تجزيه و تركيب

تقرّب : فعل مضارع ، از باب تفعيل ، متعدّى ، معلوم ، صحيح ، فاعلش ضميرى است كه در آن مستتر است باستتار جايزى و به « الفيّه » راجع است .

الاقصى : اسم ، معرفه ، مقصور ، مشتقّ و مفعول براى « تقرّب » و چون مقصور است نصب آن مقدّر مىباشد .