المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٩٦

معرفه و اقسام آن

قوله : و هى مضمر الخ : ضمير « هى » به معرفه راجع است .

قوله : و مضاف الى معرفة : يعنى نكره‌اى كه به معرفه اضافه شود .

قوله : و محلّى بال : يعنى نكره‌اى كه الف و لام تعريف گرفته باشد .

قوله : المنادى المقصود : بنابراين مناداى غير مقصود معرفه نيست مانند آنكه شخص نابينائى بعنوان كمك كسى را به يارى خود خوانده و مىگويد :

يا رجلا خذ بيدى .

قوله : و اختار فى التّسهيل انّ تعريفه بالاشارة اليه : ضمير در « اختار » به مصنّف و در « تعريفه » به مناداى مقصود راجع است چنانچه ضمير در « اليه » نيز به مناداى مقصود عائد مىباشد .

قوله : و نقله فى شرحه عن نصّ سيبويه : ضمير فاعلى در « نقله » به شارح تسهيل و ضمير مفعولى آن به « كون تعريف المنادى بالاشارة اليه و المواجهه » راجع بوده و ضمير در « شرحه » به تسهيل عود مىكند .

متن : « 54 »

فما لذي غيبة او حضور * كانت و هو سمّ بالضّمير

تجزيه و تركيب

فاء : عاطفه به معناى ترتيب ذكرى ( عطف مفصّل برمجمل ) .

ما : موصوله ، مفعول اوّل براى « سمّ » .

لذى : جارّ و مجرور ، متعلّق به استقرّ ، صله براى « ما » ، مضاف .

غيبة : مضاف اليه .

او : عاطفه .

حضور : معطوف .