المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٥

اعراب در اسم منقوص

سپس شارح گويد :

اگر مصنّف كلام در اسم منقوص را برمقصور مقدّم مىداشت شايسته‌تر و سزاوارتر مىبود .

شارح هادى در وجه اين اولويّت گفته است :

زيرا اسم منقوص بمعرب نزديك‌تر از مقصور است زيرا برخى از حركات اعرابى برآن داخل شده ولى برمقصور هيچيك داخل نمىشود .

قوله : فى كون آخره ياء خفيفة : ضمير در « آخره » به الثّانى راجع است .

قوله : و نصبه ظهر : ضمير در « نصبه » به الثّانى راجع است .

قوله : لخفّته : ضمير مجرورى به « نصب » كه مراد از آن فتحه است راجع مىباشد .

قوله : و رفعه ينوى : ضمير مجرورى در « رفعه » به الثّانى عود مىكند .

قوله : اى يقدّر فيها : ضمير در « فيها » به ياء راجع است .

قوله : و لو قدّمه على المقصور : ضمير فاعلى در « قدّمه » به مصنّف و ضمير مفعولى به منقوص راجع است .

قوله : كان اولى : ضمير در « كان » به تقديم منقوص برمقصور راجع است .

قوله : لانّه اقرب الى المعرب : ضمير در « لانّه » به منقوص عود مىكند .

قوله : لدخول بعض الحركات عليه : ضمير در « عليه » به منقوص عود مىكند .

متن : « 49 »

و اىّ فعل آخر منه الف * او واو او ياء فمعتلّا عرف

تجزيه و تركيب

اىّ : شرطيّه ، مضاف ، مبتداى اوّل .

فعل : مضاف اليه .

آخر : مبتداء دوّم .