المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٤

اعراب در اسم منقوص

و لو قدّمه على المقصور كان اولى .

قال فى شرح الهادى : لانّه اقرب الى المعرب لدخول بعض الحركات عليه .

ترجمه و شرح :

اعراب در اسم منقوص

اعراب در اسم منقوص

مصنّف گويد :

اسم دوّم منقوص مىباشد .

شارح گويد :

مقصود از دوّم اسمى است همچون « مرتقى » و آن هراسمى است كه در آخرش ياء مخفّفه ماقبل مكسور لازم باشد .

مؤلّف گويد :

وجه تسميه آن باسم منقوص آنست كه انواع اعراب را بطور كامل قبول نمىكند فلذا از اين حيث ناقص مىباشد .

مصنّف گويد :

نصب اينكلمه ظاهر و رفعش منوى است .

شارح گويد :

ظهور نصب برياء مىباشد چه آنكه فتحه خفيف بوده و لذا از ظهورش برياء محذورى لازم نمىآيد .

و منظور از منوىّ بودن رفع اينستكه رفع يعنى ضمّه برياء مقدّر مىباشد زيرا ضمّه برياء ثقيل بوده لاجرم ظاهر نمىگردد .

سپس مصنّف گويد :

و نيز جرّش چنين است .

شارح گويد :

يعنى جرّش نيز به كسره مقدّره برياء است زيرا كسره نيز برياء ثقيل بوده از اينرو لازمست مقدّر گرفته شود .