المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١٨٣

مقاله مرحوم رضى

متن : « 48 »

و الثّاني منقوص و نصبه ظهر * و رفعه ينوى كذا ايضا يجرّ

تجزيه و تركيب

الثّانى : مبتداء .

منقوص : خبر آن مىباشد .

واو : حاليّه .

نصبه : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .

ظهر : به صيغه ماضى ، فعل و فاعل و ضمير فاعلى در آن به « نصبه » راجع بوده ، خبر و جمله « نصبه ظهر » حاليّه است .

واو : عاطفه .

رفعه : مضاف و مضاف اليه ، مبتداء .

ينوى : به صيغه مضارع مجهول و ضمير نائب فاعلى به « رفعه » راجع بوده ، خبر و جمله « رفعه ينوى » معطوف است به « نصبه ظهر » .

كذا : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « يجرّ » .

ايضا : مفعول مطلق است براى عامل محذوف يعنى « آض » .

يجرّ : به صيغه فعل مضارع مجهول و ضمير نائب فاعلى آن به « الثّانى » عود مىكند .

ترجمه :

اسم دوّم منقوص بوده در حالى كه نصبش ظاهر و رفعش منوىّ است چنانچه جرّش نيز در نيّت مىباشد .

شرح عربى :

و الثّانى ، و هو الّذىّ كالمرتقى فى كون آخره ياء خفيفة لازمة تلوكسرة ، منقوص و نصبه ظهر ، على الياء لخفّته ، و رفعه ينوى ، اى يقدّر فيها لثقل الضّمّة على الياء .

كذا ايضا يجرّ ، بكسرة منويّة لثقل الكسرة على الياء .